LIVESTOCK TECHNOLOGY | Dane w służbie zdrowia stada

Niewidoczny wróg szczepień. Co naprawdę kryje się w igle?

Szczepienia prosiąt są podstawą profilaktyki w produkcji trzody chlewnej, ale ich skuteczność zależy nie tylko od programu, lecz także od często pomijanego elementu: higieny sprzętu używanego do szczepień.

Badanie zaprezentowane podczas ESPHM 2026 pokazało skalę problemu: niemal wszystkie próbki z badanych strzykawek, igieł i płynów używanych podczas szczepień zawierały bakterie, często w wysokim stężeniu przekraczającym 1000 CFU/ml.

To, co szczególnie istotne, to nie tylko sama obecność bakterii, ale ich charakter. W wielu próbkach wykryto drobnoustroje o realnym znaczeniu klinicznym – w tym Clostridium spp., obecne w niemal 90% próbek, a także Pseudomonas, Streptococcus suis czy Staphylococcus aureus. Innymi słowy: materiał, który trafia bezpośrednio do tkanek zwierzęcia, w praktyce bardzo często nie jest sterylny.

Skutki zanieczyszczenia sprzętu często nie są widoczne od razu, ale w skali stada mogą oznaczać stany zapalne, słabszą odpowiedź immunologiczną, większą zmienność wyników i ryzyko przenoszenia patogenów. W efekcie skuteczność szczepień może być dużo niższa, niż zakładamy.

Wnioski z badania są bardzo praktyczne i nie wymagają rewolucji technologicznej. Poprawa higieny sprzętu nie polega na wprowadzaniu skomplikowanych procedur, lecz na konsekwencji i powtarzalności. Kluczowe znaczenie ma podejście systemowe, które traktuje szczepienie jako proces, a nie pojedynczą czynność. W praktyce oznacza to regularną wymianę igieł i kontrolę ich stanu, dokładne czyszczenie oraz dezynfekcję sprzętu, eliminację resztek płynów w strzykawkach, standaryzację pracy między pracownikami oraz szkolenie i nadzór nad techniką wykonywania iniekcji. Coraz częściej w tym kontekście pojawia się także temat technologii bezigłowej IDAL, która ograniczają ryzyko mechanicznego przenoszenia patogenów i eliminują część problemów związanych z tradycyjnymi igłami. Niezależnie jednak od wybranej metody, podstawą pozostaje świadomość, że bioasekuracja zaczyna się na poziomie detali.

Źródła:
Systematic bacterial investigation of on-farm piglet vaccination equipment – Thomas Kornhoff, Birte Wegner, Isabel Hennig-Pauka, Andrea Menrath, Sara Trittmacher, Robert Tabeling, Lisa Witt, Christine Renken
IDAL – MSD Animal Health Polska

Zaciekawił Cię artykuł?
Skontaktuj się z naszym ekspertem

---